Ισραηλινός στρατιώτης στον Economist: Τι έκανα στη Γάζα (και ντρέπομαι)

Ήταν ενθουσιασμένος όταν αποφάσισε να υπηρετήσει την πατρίδα του, μετά τη φρίκη της τρομοκρατικής επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου. Τώρα αισθάνεται ντροπή.

Ο Ισραηλινός στρατιώτης (που αναφέρεται με το ψευδώνυμο Τζόναθαν) αρουσιάζει στη στήλη 1843 του Economist μια ιδιαίτερα σκληρή εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο διεξήχθη ο πόλεμος στη Γάζα.

Μίλησε στην ισραηλινή οργάνωση Breaking the Silence, η οποία από το 2004 συγκεντρώνει μαρτυρίες στρατιωτικών για τις επιχειρήσεις του ισραηλινού στρατού στα παλαιστινιακά εδάφη. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η οργάνωση έχει καταγράψει περισσότερες από 6.000 μαρτυρίες όλα αυτά τα χρόνια.

Ο Τζόναθαν περιγράφει ότι, μετά τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου, πίστευε πως ο πόλεμος στη Γάζα ήταν απολύτως δικαιολογημένος. Η επίσκεψή του στα κιμπούτς που είχαν δεχθεί την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς και οι εικόνες των θυμάτων τον είχαν πείσει ότι «δεν υπήρχε άλλη επιλογή» πέρα από τη στρατιωτική απάντηση.

Ωστόσο, όπως αφηγείται, η εμπειρία του στο πεδίο τον οδήγησε σταδιακά σε διαφορετικά συμπεράσματα.

«Η λέξη άμαχος δεν αναφερόταν»

Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, οι στρατιώτες που εισήλθαν στη Γάζα δεν έλαβαν σαφείς οδηγίες για τη διαχείριση αμάχων.

Όπως αναφέρει το βρετανικό περιοδικό, ο Τζόναθαν υποστηρίζει ότι η έμφαση δινόταν κυρίως στην αποφυγή φίλιων πυρών και όχι στη διάκριση μεταξύ μαχητών της Χαμάς και αμάχων πολιτών. Κατά τον ίδιο, επικρατούσε η αντίληψη ότι όσοι παρέμεναν σε περιοχές που είχαν εκκενωθεί ή βομβαρδιστεί θεωρούνταν εν δυνάμει απειλή.

Το δημοσίευμα αναφέρει επίσης ότι, σύμφωνα με τη μαρτυρία του στρατιώτη, άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας αντιμετωπίζονταν συχνά ως πιθανοί στόχοι, ακόμη και όταν δεν ήταν οπλισμένοι.

Ο Τζόναθαν δηλώνει σήμερα ότι θεωρεί αυτή την προσέγγιση λανθασμένη, ανήθικη και αντίθετη με το διεθνές δίκαιο.

REUTERS/Dawoud Abu Alkas

Οι καταγγελίες για ανθρώπινες ασπίδες

Ένα από τα πιο σοβαρά σημεία του ρεπορτάζ αφορά τη χρήση Παλαιστινίων κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων.

Ο στρατιώτης περιγράφει μια πρακτική που, όπως υποστηρίζει, ήταν γνωστή ως «Mosquito Protocol», κατά την οποία συλληφθέντες Παλαιστίνιοι οδηγούνταν μπροστά από τις ισραηλινές δυνάμεις σε κτίρια ή χώρους που θεωρούνταν επικίνδυνοι, ώστε να ελέγχουν για παγιδεύσεις ή ενέδρες.

Σύμφωνα με το άρθρο, η πρακτική αυτή επεκτάθηκε σταδιακά κατά τη διάρκεια του πολέμου και χρησιμοποιήθηκε από διάφορες μονάδες.

Το περιοδικό σημειώνει ότι η χρήση ανθρώπινων ασπίδων απαγορεύεται από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και υπενθυμίζει ότι ο ισραηλινός στρατός έχει ανακοινώσει έρευνα για σχετικές καταγγελίες.

Οι μαζικές κατεδαφίσεις

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις εκτεταμένες καταστροφές κτιρίων στη Γάζα.

Ο Τζόναθαν υποστηρίζει ότι οι κατεδαφίσεις μετατράπηκαν σταδιακά σε βασική αποστολή πολλών μονάδων πεζικού.

Αν και δίνονταν στρατιωτικές εξηγήσεις για κάθε επιχείρηση, όπως η εξουδετέρωση θέσεων της Χαμάς ή η δημιουργία ζωνών ασφαλείας, ο ίδιος δηλώνει ότι συχνά δυσκολευόταν να κατανοήσει τη στρατιωτική αναγκαιότητα της ολοκληρωτικής καταστροφής ολόκληρων συνοικιών.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά στο περιοδικό, όταν η οικογένειά του τον ρωτούσε γιατί καίγονταν ή ισοπεδώνονταν σπίτια, δεν μπορούσε να δώσει μια πειστική απάντηση.

REUTERS/Ebrahim Hajjaj

Η απάντηση του ισραηλινού στρατού

Ο Economist παραθέτει αναλυτικά και τη θέση των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF).

Σε απάντησή του προς το περιοδικό, ο ισραηλινός στρατός υποστηρίζει ότι όλες οι επιχειρήσεις διεξάγονται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις αρχές της αναλογικότητας, της διάκρισης μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών στόχων και της προστασίας των αμάχων.

Το IDF απορρίπτει επίσης τους ισχυρισμούς περί συστηματικής χρήσης ανθρώπινων ασπίδων, τονίζοντας ότι τέτοιες πρακτικές απαγορεύονται ρητά από τις διαταγές του στρατού και ότι κάθε σχετική καταγγελία εξετάζεται.

Όσον αφορά τις καταστροφές κτιρίων, υποστηρίζει ότι η Χαμάς χρησιμοποιούσε συστηματικά πολιτικές υποδομές για στρατιωτικούς σκοπούς και ότι η καταστροφή περιουσιών επιτρεπόταν μόνο όταν υπήρχε επιχειρησιακή αναγκαιότητα.

«Το πρόβλημα είναι το σύστημα»

Προς το τέλος της μαρτυρίας του, ο Τζόναθαν περιγράφει την απογοήτευσή του καθώς ο πόλεμος παρατεινόταν, οι όμηροι παρέμεναν στη Γάζα και η Χαμάς δεν είχε εξουδετερωθεί.

Αν και αναγνωρίζει προσωπική ευθύνη για πράξεις στις οποίες συμμετείχε, υποστηρίζει ότι το βασικό πρόβλημα δεν βρισκόταν στους απλούς στρατιώτες αλλά στις πολιτικές και στρατιωτικές αποφάσεις που καθόριζαν τον τρόπο διεξαγωγής του πολέμου.

«Η συστηματική καταστροφή στη Γάζα δεν ήταν απόφαση των στρατιωτών», αναφέρει στο περιοδικό. «Ήταν πολιτική».

Το ρεπορτάζ του Economist εντάσσεται στη διευρυνόμενη διεθνή συζήτηση για τη διεξαγωγή του πολέμου στη Γάζα, τις καταγγελίες για παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και το ανθρώπινο κόστος μιας σύγκρουσης που έχει προκαλέσει δεκάδες χιλιάδες θύματα και έχει βρεθεί στο επίκεντρο έντονων αντιπαραθέσεων εντός και εκτός Ισραήλ.